|
Przyszły kształt Wspólnej Polityki Rolnej
w zakresie płatności bezpośrednich
W Unii Europejskiej rolnictwo podlega szczególnemu nadzorowi i objęte jest wieloma narzędziami wspierającymi rozwój wsi i rolnictwa. Związane to jest z faktem, iż obszary wiejskie w UE zajmują 91% terytorium i mieszka na nich ponad 56% mieszkańców krajów członkowskich.[1] Podczas gdy w Polsce obszary wiejskie stanowią 93,2% terytorium kraju i zamieszkuje je ponad 38% populacji[2]. Obecnie wspierająca sektor rolny Wspólna Polityka Rolna (WPR) została początkowo utworzona dla 6 państw członkowskich. Po prawie pięćdziesięciu latach od powstania obejmuje swoimi instrumentami już 27 państw. Sytuacja
ta ma duży wpływ na zasady jej funkcjonowania, a postępujący proces globalizacji wymusza konieczność integracji na rynkach rolnych oraz unifikację podstawowych zasad zarządzania
i gospodarowania na tych rynkach. Tym samym istnieje potrzeba ciągłego doskonalenia celów i zasad Wspólnej Polityki Rolnej. W związku z tym pojawia się coraz więcej głosów postulujących przeprowadzenie głębokich reform WPR. Funkcjonująca teraz polityka rolna jest wynikiem nagromadzenia działań będących odpowiedzią przede wszystkim na względy polityki gospodarczej. Wiele postanowień dotyczących wspólnych organizacji rynku jest odzwierciedleniem wcześniej zawartych kompromisów. Jednakże, jak pokazują teraźniejsze problemy w funkcjonowaniu WPR, przygotowanie reform powinno odbywać się
na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie partykularnych interesów i uporczywego trwania przy dotychczasowej polityce.
Temat reformy i zmian we Wspólnej Polityki Rolnej nie był poruszany w trakcie negocjacji, dotyczących kształtu perspektywy finansowej na lata 2007-2013, gdyż poziom wydatków na płatności bezpośrednie i na interwencję na rynkach rolnych do roku 2013 został ustalony w październiku 2002 roku w ramach negocjacji akcesyjnych z 10-tką państw kandydujących do UE, m.in. i z Polską. W roku 2005 Komisja Europejska zadeklarowała przeprowadzenie w 2007 roku kolejnej oceny funkcjonowania tzw. przegląd instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej. Konieczność dokonania tego przeglądu wynikała z potrzeby oceny efektów przeprowadzonych reform WPR w przeciągu ostatnich 15 lat, a w szczególności rewizji wprowadzania rezultatów rozstrzygnięć jakie zapadły odnośnie WPR w Luksemburgu w 2003 roku, a także cząstkowych reform dotyczących poszczególnych rynków rolnych przeprowadzonych w roku 2006 (cukier) i 2007 (owoce i warzywa, wino).
Polska wieś na tle obszarów wiejskich w innych państwach Unii Europejskiej
Na tle innych państw członkowskich Wspólnoty Polska jest krajem, gdzie wieś nadal odgrywa szczególną rolę. Na polskiej wsi mieszka prawie 40% ludności i liczba ta stale wzrasta, a saldo migracji na obszary wiejskie od kilku lat wykazuje tendencję dodatnią. Kolejnym wskaźnikiem potwierdzającym istotne znaczenie rolnictwa w Polsce jest poziom zatrudnienia w rolnictwie, które systematycznie się zmniejsza, z poziomu 17,6% ogółu pracujących w kraju w roku 2004, do 14,7% w roku 2007. Niemniej jednak, nadal jest prawie trzykrotnie wyższe od średniej dla całej Wspólnoty – 5,6%. Kolejną zasadniczą różnicę,
jak pokazuje zestawienie danych w tabeli 1, stanowi przeciętna wielkość gospodarstwa
w Polsce (12,1 ha w roku 2005 i 6,5 ha w 2007), która jest prawie trzykrotnie mniejsza
niż średnio w UE (20,7 ha w roku 2005), a uzyskiwana przeciętnie wartość ESU w polskim gospodarstwie (7,3 ESU w 2007) jest ponad trzykrotnie niższa niż średnia w UE (22 ESU).
Cały artykuł znajdziecie Państwo w zakładce "Do pobrania" lub klikając tutaj.
[1] European Commission, Rural Development Policy 2007-2013: http://ec.europa.eu/agriculture/rurdev/ index_en.htm, (aktualizacja 18.04.2009).
[2] A. Sikorska, B. Karwat-Woźniak, P. Chmieliński, Zmiany funkcji rolnictwa w wyznaczaniu rozwoju obszarów wiejskich i przeobrażeń
w strukturze społeczno-ekonomicznej wsi, Ekspertyza na zamówienie Departamentu Prognozowania i Analiz MRiRW, Warszawa, 2007. |
